Early Childhood Home Education, Learning Through Playing - Dạy Con Từ Thuở Còn Thơ (1-3 tuổi): Vietnamese

Showing posts with label Vietnamese. Show all posts

Thursday, June 11, 2015

Ăn dặm

Từ 6 - 9 tháng, bé sẽ tỏ dấu hiệu cho thấy đã sẵn sàng với việc ăn dặm hay chưa, mỗi bé mỗi khác, chính con mình chứ không phải bộ lịch chỉ ra điều đó. Do bệnh chàm cơ địa nên mình muốn cho con ăn dặm vào tầm tháng thứ 8 và mãi đến tháng thứ 9, khi con mọc 4 cái răng, uống sữa mẹ như uống nước lã thì mẹ mới bắt đầu cho ăn dặm. Trước đấy, măm sữa mẹ hoàn toàn.

Mục tiêu của việc ăn dặm: cho bé làm quen với đồ ăn dần dần, không ép. Mình không cho ăn bột ngọt và bột mặn mà cho ăn đa dạng các thực phẩm. Mình cho bé làm quen từ từ nên số lượng mỗi lần ăn rất ít, theo dõi và tăng dần cho mỗi bữa trong một tháng. Do đó, cách chuẩn bị kiểu Nhật phù hợp với mình. Một tuần mình chuẩn bị đồ ăn một lần. Thực phẩm lành tính, giàu vitamin và khoáng chất như bí đỏ, bông cải trắng/xanh, khoai lang, khoai tây, rau chân vịt, rau dền đỏ, rau dền cơm. Hấp chín các loại, xay nhuyễn, rây mịn, để nguội, chế vào khuôn khay đá, bọc màng thực phẩm, cấp đông. Sau đó róc ra khỏi khuôn, cất vào túi nilon trữ thực phẩm có khóa kéo, cất vào tủ đông. Mỗi bữa ăn, lấy ra một viên khoai tây, một viên rau hấp nóng và cho con ăn. Tùy theo khả năng nhai của con, điều chình độ lỏng, đặc bằng sữa mẹ.

Thực đơn tháng 9
6:00 am Thức dậy, uống 120 ml sữa rửa ruột.
7:30 am Ăn sáng. (2 viên bí đỏtrộn sữa mẹ)
9:00 am Uống 180 ml, ngủ trưa.
11:30 am Ăn trưa. (1 viên khoai tây + 1 viên rau dền đỏ)
2:00-2:30 pm uống 260-300 ml sữa, ngủ.
5:00 pm Ăn tối. (1 viên khoai tây + 1 viên rau chân vịt)
7:30-9:00 pm uống 260-300 ml sữa.
9:00 pm Ngủ.

Thực đơn tháng 10 có thêm viên cá, bữa ăn có đủ 3 nhóm tinh bột (2 viên khoai tây), đạm (2 viên cá - nhỏ thêm hai giọt dầu oilive vào cá sau khi đã hấp nóng), vitamin và khoáng chất (2 viên rau, củ), tháng này thì ăn dặm nhiều hơn nên tự con uống ít sữa đi.

Thực đơn tháng 11 - 12: ăn sáng bí đỏ hấp trộn phô mai con bò cười. Cháo cho bữa trưa và bữa tối. Dùng muỗng ăn cơm đong 2 muỗng kê, 2 muỗng lúa mạch (có thể thay bằng 4 muỗng gạo), 200 ml nước, hấp 30 phút sẽ được cháo nhuyễn. Cùng chung nồi hấp thì hấp một chén (cọng rau già, bắp cải hay cà chua...tùy cái nào có sẵn thì dùng), dùng cho uống súp cuối bữa và dùng để điều chỉnh độ đặc của cháo. Nấu xong, cháo thì xay mịn và mình chia làm cả hai thứ làm 2 phần, một phần ăn trưa, một phần để nguội, cất tủ lạnh cho bữa tối. Truớc khi ăn trưa/tối thì hấp 2 viên cá và 2 viên rau trộn vào cháo, hấp nóng phần cháo đã xay và phần súp. Mức độ đặc của cháo mình tăng từ từ lên.

Thực đơn tháng 13 - 17: Bữa phụ sau khi ngủ trưa dậy là sữa chua. Mình không xay mịn cháo, cá và rau nữa, cũng không cấp đông cá và rau nữa (vì lượng thức ăn của con tăng khá tương đối nên bõ công chuẩn bị, dưới 12 tháng, nguồn dinh dưỡng chủ yếu từ sữa, nhưng trên 1 tuổi thì nguồn dinh dưỡng chủ yếu từ thực phẩm, chú ý cách nấu và cách kết hợp thực phẩm, bữa ăn để bé hấp thụ vitamin và khoáng chất tối đa, nếu không bé ăn nhiều, uống lắm thuốc bổ mà không hấp thụ được bao nhiêu), cá hấp, gỡ xương, xé nhỏ, rau hấp, cắt nhỏ, trộn chung vào cháo đã hấp nhuyễn. Khi bé được 17 tháng, ăn cháo đặc gần như cơm nát. Thời gian này tập trung ăn mạnh, sữa 400 ml/ngày là đủ.

Thực đơn 20 tháng mình chính thức cho ăn cơm. Mỗi bữa, 2 muỗng ăn cơm lưng gạo hấp với 50ml nước, xong, trộn một thìa cà phê dầu olive và 2 giọt xì dầu kikoman, 1 miếng cá bống mú bằng nửa lòng ban tay hấp, gỡ xương, 3-4 cọng rau dền hoặc rau chân vịt...hấp, cắt nhỏ. Tất cả để vào dĩa, riêng từng phần, không trộn chung. Thêm một bát súp cà chua bi nữa. Mình hấp lá rau cho con ăn còn cọng rau hấp chung với nước súp cho ngọt nước (bát súp được hấp cùng lúc với bát cơm), bạn này cũng xơi sạch cả cọng rau trong súp. Chú ý, nước hầm xương không tốt cho trẻ nhỏ, nước hầm rau củ tốt hơn.

Mình thích cho con ăn bữa chính là cá, ưu tiên loại cá nhiều mỡ. Khi bố mẹ ăn, con hay xin các thực phẩm khác bổ sung như tôm, gà, bò, heo... Dưới 20 tháng mình hoàn toàn không cho muối hay các gia vị khác, thực phẩm nguyên bản đã rất đủ vị rồi. Từ 20 tháng trở đi mới cho một tí nước tương vào cơm thôi. Chú trọng việc tắm nắng và ăn trái cây bổ xung.

Tối đa 30 phút/bữa ăn. Phải ngồi vào ghế ăn, tại bàn ăn, không giải trí. Nói có một câu à, làm mới thấy trần ai. Nhất là khi bị ông bà soi. Con đòi ra khỏi ghế, khóc thảm thiết, mẹ không cho mà ông bà nội cứ mặt nặng mày nhẹ, phải ra tối hậu thư cho chồng để xin quyền tự quyết định. Vừa vắt sữa cả ngày, vừa chăm con nên mẹ cháu cực nhạy cảm. Cũng may cuối cùng không ai nói gì hết theo kiểu mặc kệ, bằng mặt không bằng lòng. Nhưng kết quả là cho đến bây giờ, đến bữa là tự dọn đồ chơi, kéo ghế ra ngồi vào bàn nghiêm chỉnh, tập trung ăn xong bữa.

Tham khảo:
http://www.breastfeedingbasics.com/articles/starting-solids-waiting-is-worth-it

Thực phẩm trữ đông, đây là viên cá

Đây là bữa sáng trong tháng đầu ăn dặm, bí đỏ nghiền trộn sữa mẹ

Đây là video thực đơn 2 tuổi

Monday, June 8, 2015

Đánh nhanh, trúng trọng tâm và dẹp gọn.

Hôm nọ, hai bố con tắm xong, mở cửa phòng kính ra, chàng lấy cái bát nhựa (đồ chơi nước trong phòng tắm), múc tí nước trong xô. Bố đoán ý đồ, quát ngay, chàng nhanh tay đổ luôn nước ra ngoài sàn. Bố giận quá đét đít chàng (mẹ giận bố vì tội đánh con), mắng cho một chặp, chàng nhâng nhâng có vẻ không xi nhê. Hôm sau đi tắm, bạn con tiếp tục nhanh tay đổ bát nước ra ngoài sàn bố không kịp trở tay. Mẹ cáu lắm (rất muốn mắng xối xả rằng bố đã bảo mà con không nghe, hôm qua mới đổ nước, giờ lại đổ nước ra sàn lần nữa, sao con hư thế, bla bla...), nhưng mẹ bình tĩnh lau mình cho con xong, quấn khăn cho chàng, rồi ngồi xuống ngang tầm mắt của chàng, hai tay giữ khôn mặt chàng để chàng nhìn thẳng vào mắt mẹ. Mẹ nghiêm nghị vừa chỉ vào nước trên sàn vừa bảo: con đổ nước ướt hết sàn, tí nữa đi vào trơn rồi ngã (mẹ diễn tả việc ngã vì trơn), con không đúng, mẹ không thích hành động này của con. Chàng cúi gằm mặt xuống, mỏ chu ra, mắt rớm rớm, bụng ễn ra, có vẻ buồn (bố nấp sau cánh cửa bụm miệng cười khục khặc). Chừng 1 phút sau, thấy chàng thấm mẹ mới bảo, khoanh tay xin lỗi bố, khoanh tay xin lỗi mẹ đi. Sau màn xin lỗi là ôm hôn thắm thiết và cười duyên.

Giận thế nào thì giận, mắng tập trung vào vấn đề, nêu lên hậu quả xấu, xong thì thôi, không lải nhải phần râu ria, nhắc đến quá khứ, chụp mũ tính cách, không dai dẳng, chiến tranh lạnh. Các bên tham gia toàn bị kéo lạc hướng sang phần râu ria mà quên mất trọng tâm. Hôm nay, trong khi tắm, cũng cát bát nhựa ấy, chàng vừa chơi múc nước vừa nói với bố “play water here, not outside”.

Vợ chồng cũng thế nhỉ, đánh nhanh, trúng trọng tâm và dẹp gọn.

p.s. Mất 8 năm em mới ngộ ra điều này đấy. Cũng nhờ những phần tranh luận từ con kiến (toàn là con kiến cũ) ra con voi với chồng. Có thời điểm cao trào thì tranh luận từ sáng đến tối, thấm mệt, vợ hỏi chồng: ơ, chồng ạ, vợ quên béng mất lí do khởi điểm của vụ này rồi, sau đấy thì hai đứa ngẫm nghĩ mãi cũng không ra, nên thôi, huề, đi ngủ. Sang năm thứ 5, trước khi cà khịa đối phương thì lại cân nhắc đến công sức năn nỉ, làm lành, nghĩ thôi cũng đã thấy mệt, có lẽ do tuổi già, đã qua cái thời trẻ trâu hùng hổ rồi chăng? Tranh luận nhiều cũng chẳng để làm gì, quen quá cái bổn cũ soạn lại, cãi nhau (cứ bình cũ, rượu cũ lại lôi ra) – giận – năn nỉ – xin lỗi – làm lành – yêu nhau thắm thiết – lại cãi nhau...

Saturday, June 6, 2015

Hiểu được quá trình phát triển thể chất và tâm lý của trẻ (growth spurts and wonder weeks) để bố mẹ không mắng oan con, bớt căng thẳng với những biểu hiện phá cách của con, hỗ trợ con tối đa về mặt tâm lý.

Mình đang ở thời điểm mà gọi nôm na là khủng hoảng tuổi băm. Chiêm nghiệm nhiều vấn đề, rút ra nhiều bài học về cuộc sống. Suy nghĩ nhiều, nói dai, viết dài (cứ vòng vo mãi mà không thoát ra được ý, vừa dở văn, vừa thiếu kinh nghiệm sống nó khổ vậy đấy). Chục năm về trước thì khủng hoảng tuổi hăm (hâm), ngây thơ, cả tin, tràn đầy nhiệt huyết, hoài bão, dễ bị tổn thương và hay vô tình làm tổn thương người khác. Cũ hơn nữa thì lại có khủng hoảng tuổi dở hơi, sáng nắng chiều mưa không biết đường nào mà lần, cái tuổi ngựa non háu đá, thích thể hiện nhưng lại lãng mạn và đa tình.
Trong năm đầu tiên, một đứa trẻ sẽ trải qua những mốc cơ bản sau: 3 tháng (lẫy, trườn, bò), 6 tháng (ngồi, ăn dặm), 9 tháng (tập đứng, tập hóng), 12 tháng (đi lẫm chẫm, nhiều chuyện). Con mình được 2 tuổi và mình nhận ra thêm 2 mốc chính nữa 17 tháng (nhẩy phắt lên thành cũi, quặp chặt vào và trèo ra khỏi cũi, nhất định không quay trở lại), 24 tháng (một ngày đẹp trời khi tròn 2 tuổi, con chợt nhận ra rằng bấy lâu mình đâu có thích ăn rau, toàn bị ép ăn nên dõng dạc bảo mẹ “no green” khi mẹ gắp rau bỏ vào thìa cho con tự ăn, con cũng nói rõ với mẹ “I don’t want to poo poo” khi mẹ cho ngồi bô, mấy câu khác chưa sõi đâu, nhưng những câu mà bạn ấy thấy cần dùng thì nói rất rất sõi, từng âm một. Nghĩ lại thấy tội mấy đứa nhỏ chưa biết nói nhỉ. Đói rã họng mà chưa cho ăn, hay bụng đau muốn chết mà cứ đưa bình sữa vào miệng bắt uống, chỉ biết khóc vật vã, nhiều khi gặp phải đúng bố mẹ hổ là bị tét đít như chơi vì cái tội khóc. Nếu là mình, mình cũng khóc tức tưởi chứ nói gì các em ấy).
Đấy là những mốc thời gian mà con thay đổi cả về thể chất lẫn tình cảm, tư duy. Áo tự nhiên thấy chật, quần thì ngắn đi trông thấy, con đòi ăn suốt ngày như bụng không đáy, giấc ngủ không tròn – ngủ vài tiếng hay trắng đêm là chuyện thường. Tâm tính tự nhiên khác hẳn ngày thường, dễ cáu, dễ khóc, đeo mẹ/bố nhằng nhẵng. Và tự nhiên nó lẫy, bò, trườn, mọc răng, đi, nói...Chính sự chuyển cấp về tư duy, nhận thức tại mốc phát triển làm cho trẻ hụt hẫng, khủng hoảng. Bố mẹ đừng vội cho rằng con mình nó hư hỏng, dùng những biện pháp mạnh để loại bỏ sự khác thường này mà phản tác dụng. Vài ngày/tuần và sự đồng hành, thấu hiểu, tiếp cận đúng cách của bố mẹ là cần thiết để trẻ làm quen với cấp độ nhận thức mới.
Chính sự yêu thương của bố mẹ tại thời điểm con cần nhất sẽ xây dựng nên lòng tin nơi con, tin tưởng vào người bạn đồng hành, tin tưởng vào khả năng của bản thân. Và hành trình này, kéo dài suốt cả cuộc đời...

Chị Luyến.

Chị Luyến là người chị họ hàng xa, ở nhà mình làm giúp việc từ lúc nào mình không biết, chỉ biết từ khi mình còn bé lắm.

Dáng chị gầy guộc. Làn da đen giòn, cặp mắt dài, khuôn miệng rộng hay cười với cái lúm đồng tiền duyên. Mái tóc dài đặc trưng của con gái quê xứ Bắc. Người đời chê chị xấu, nhưng với mình, chị đẹp.

Hồi ấy mình bé lắm, tầm 5-6 tuổi gì ấy, rất thích lê la theo chị xem chị trồng khoai, nặn than. Mót phải củ khoai to bằng cái bắp chân là sung sướng cả ngày. Cũng mày mò nặn than giống chị, lẫn trong những bánh than to, dẹp của chị là những viên than tròn tròn như cái bánh rán của mình. Hằng ngày, trước khi nấu cơm là chị viết ra giấy một số phép tính nhân chia cho mình làm bài tập, xong xuôi hết việc chị sẽ kiểm tra. Chiều chiều, mỗi khi xong cơm là chị xách cây đàn ghi ta, vắt vẻo trên sân thượng gảy đàn và hát. Ở bên chị mình thấy an tâm, ấm áp và thú vị lắm, mình hay trộm nghĩ nếu được bố mẹ chăm sóc và yêu thương chắc cảm giác tương tự thế này này, chưa từng có, nên không biết. Huyết thống tạo nên sự liên quan chứ tình yêu thương và sự quan tâm chăm sóc mới tạo nên gia đình.

Sau này chị đi lấy chồng khi vừa tròn 32 tuổi. Anh chồng là công an trong xã, đẹp trai, vợ mất sớm để lại 3 đứa con nhỏ. Mọi người bảo chị may mắn, mình thì nghĩ anh ấy thật tốt số.

Đến bây giờ vẫn nhớ tới chị. Một người phụ nữ đẹp, có học, có tâm, cá tính và rất yêu đời.

Saturday, May 30, 2015

Cách thiết kế bộ sách riêng cho con từ 2 đến 6 tuổi, ngon, bổ, rẻ, không đụng hàng :)

Nguồn tham khảo:

Bộ sách Key Words with Peter and Jane – sách thiết kế cho việc đọc sớm.

Bộ sách gồm cấp độ a,b,c. Mỗi cấp độ có 12 quyển. Cấp độ a giới thiệu các từ mới, cấp độ b lặp lại các từ đó trong các ngữ cảnh khác nhau, còn cấp độ c được sử dung để trẻ làm quen và thực hành âm vị, có phần để trẻ tập viết.
Bộ sách này giới thiệu cho trẻ các từ Key Words (từ thông dụng), nghiên cứu đã chỉ ra có 12 Key Words chiếm ¼ và khoảng 100 Key Words chiếm ½ nội dung chung ta đọc và viết hằng ngày.

Mình mua quyền 1a, 1b, 1c. Đặc điểm chung 3 quyển sách này:

Chữ viết rất to, rõ ràng,
Cấu trúc câu căn bản, và vốn từ thông dụng.
Câu và từ được lặp đi lặp lại nhiều lần trong 1 trang, một tập.
Trang đầu tiên ít chữ (có thể là 1), càng về sau càng nhiều chữ và câu (nhiều nhất là 2 câu, thường là câu đơn, sau hai câu đơn thì có một câu ghép). Sau mỗi trang chữ là một hình minh họa.

Sau khi cùng đọc với con một thời gian thì mình nhận thấy: Con chỉ chú tâm xem hình, sau đó mình gập quyển sách lại che phần hình thì con mới tập trung nhìn chữ và nghe đọc. Chưa bao giờ con kiên nhẫn nghe mẹ đọc hết một quyển (tầm 50 trang sách cà hình và chữ). Quyển a mình thấy không cần thiết vì đa số đồ vật này con đã biết tên, nếu nhìn hình thì con nói luôn tên của đồ vật nên chữ không tiếp thu được – từ vựng tiếp thu đơn lẻ sẽ không hiệu quả bằng đặt trong ngữ cảnh. Sau khi con học xong phần căn bản (màu sắc, số, hình khối, bảng chữ cái), kết hợp cả nguồn tham khảo lẫn việc quan sát con thì mình muốn soạn ra một bộ sách riêng hợp với con mình hơn có tựa đề “Jaden and friends”, có các đặc điểm sau:

Chữ viết rất to, rõ ràng,
Cấu trúc câu căn bản, và vốn từ thông dụng (key words) – trước mắt, sách được soạn dựa trên vốn từ con đã có (mẹ sẽ dạy con từ thực tế tên gọi của các đồ vật mà con được tiếp xúc như cái bàn, cái ghế, quả cà, con cá..., mẹ cũng sẽ lặp đi lặp lại hàng ngày với con những cấu trúc câu đơn giản (mẹ thích ăn rau, con thích ăn cá, bố đi làm, đây là ai?, con muốn đi tè...). -> Nghĩa là chỉ giới thiệu cho con đọc những từ, câu, việc mà con đã hiểu nghĩa – con không cần nhìn hình minh họa vẫn hiểu nghĩa từ, khi đọc, con liên tưởng ngay đến cái mình đã biết.
Câu và từ được lặp đi lặp lại nhiều lần trong 1 trang, một tập.
Sử dụng giấy A4 gập đôi để làm sách, dùng kim bấm đính các trang vời nhau, không hình minh họa -> Dễ làm, đơn giản.
Chủ đề của sách là việc hàng ngày của con, những cái mà con thích, những người mà con quen. Một trang có thể là 1 câu đơn, hai câu đơn, một câu ghép, một quyển có thề có 2 trang, 4 trang...tùy vào sự tập trung của từng bé, tùy vào mức đô hấp dẫn của nội dung từng sách, tùy vào khả nằng nhận thức của từng bé -> Bám sát thực tế, nội dung sách phải có trên 50% từ đã biết, những từ còn lại đoán được qua ngữ cảnh.
Trang bìa có thể vẽ minh họa đơn giản.

Bộ sách sẽ được soạn từ từ, cập nhật dần theo khả năng nhận thức của con. Dự kiến kéo dài từ 2 tuổi đến 6 tuổi. Do là đã nắm vững kiến thức cơ bản nên con tiếp cận việc đọc rất nhanh, dễ dàng, đúng tiêu chí mẹ mong muốn (học đọc theo cách liên tưởng đến thực tế có sẵn). Thời gian đọc sách vẫn theo nguyên tắc đọc trước khi ngủ, 15 phút gồm sách mẹ soạn và những quyển con thích khác, ngưng sớm hơn khi con chán và kéo dài thêm khi con vẫn hứng thú, nhưng không quá 30 phút. Nói dài cho thấy rõ cả quá trình, chứ hiện tại mình sẽ chỉ cho con xem hai quyển sách ở ví dụ 2 và 3, rồi mới dần dần viết thêm.

Ví dụ 1:

Trang bìa, tựa sách: Xe Cộ

Trang 1: Em có nhiều xe.

Trang 2: Xe tải màu vàng.

Xe máy màu xanh.

Xe hơi màu đỏ.

Trang 3: Em thích xe hơi màu đỏ nhất.

Ví dụ 2: chả là dạo này vừa chơi vừa hay nghêu ngao bài này (cho đọc rồi hát sẽ rõ hơn và sẽ mường tựơng cái mình hát, nhớ từ lâu hơn)

Trang bìa, tựa sách: Twinkle Twinkle Little Star

Trang 1: Twinkle twinkle little star.

Trang 2: How I wonder what you are.

Trang 3: Up above the world so high.

Trang 4: Like a diamond in the sky.

Ví dụ 3: Blue Colours

Ví dụ 4: Đi Đổ Rác

Sách tham khảo Key Words with Peter and Jane 1b

Thursday, May 21, 2015

J trả bài cho mẹ - Little 2 years old J has done a good job, started learning from 17 months old, and here is the reward :)

Đã hoàn thành mục tiêu mốc 2 tuổi, chàng biết đọc bảng chữ cái, nhận biết số 1-20, nhận biết bộ hình cơ bản, bảng màu sắc cơ bản. Biết ghép 2 tính từ vào 1 danh từ. Biết giao tiếp căn bản bằng tiếng anh. Sống rất tình cảm, hay ôm hôn bố mẹ. Rất thân thiện và hay cười.

The "2 years old target" has been hit. He can read fluently the English Alphabet, read number from 1 to 20, recognize the basic shapes, colors. He knows how to combine 2 adjectives into one noun to describe things around him. He loves to smile, hug his loved ones and very friendly to others.

Mục tiêu mốc 3 tuổi sẽ là biết giao tiếp căn bản bằng 3 thứ tiếng Anh, Việt, Hoa, biết đọc bộ sách mẹ soạn riêng bằng tiếng Anh, Việt. Đã đọc được vài tập Peter and Jane nên mẹ nghĩ đây không phải mục tiêu quá khó với con. Trên hết, học mà chơi con nhé!

On the process of learning reading for the "3 years old target". He likes Peter & Jane book. I'm preparing a special book series in English and Vietnamese especially for him. He will be enjoyed reading them 10 minutes each night since they are simple, fun & interesting. Most importantly, take it easy and explore the beautiful of reading where he can use his imagination, focusing skill, observing skill...

Quá trình thực hành của con: mọi lúc, mọi nơi, với bất cứ thứ gì sẵn có.

Về chữ cái, mỗi khi thấy một chữ cái mà con yêu thích hay nhớ nhất, trường hợp của chàng là chữ A (ưu tiên chữ thật to, rõ nét, bắt mắt), trên đường đi, in trên áo, trong siêu thị...là mẹ chỉ cho chàng và thốt lên "look, that's A" một cách đầy biểu cảm như bắt được vàng. Với chúng ta có thể chẳng có gì lớn lao nhưng đối với chàng thì tìm được một chữ A to thì là cả một phát kiến vĩ đại. Mẹ thấy phấn khởi khi chàng chỉ cho mẹ những chữ A khác, những chữ cái khác, mẹ càng thấy phấn khởi khi chàng sử dụng sự sáng tạo để chỉ cho mẹ cái kẹp áo bằng nhựa "Mẹ, look, it's A", tự quay ngược cái kẹp lại "it's V". Nhìn thấy chữ ở bất kì nơi đâu là chàng đều chỉ cho mẹ một cách thích thú, như cách mà mẹ đã chỉ cho chàng. Tương tự như chữ, chàng cũng rất thích tìm số, theo dõi số thang máy nhảy là niềm vui mỗi ngày của chàng. Hồi lúc mới học thì sau 6 là 8 luôn vì không đọc được 7. Khi biết từ salmon thì từ đó đọc 7 là salmon luôn.

Mẹ tâm đắc nhất là việc học và thực hành hình khối, màu sắc. Từ lúc con học về mảng này mẹ mới nhận ra rằng, ơ hay, thế giới quanh ta được hình thành từ những hình khối đa dạng với các màu sắc thú vị. Nào là mặt trời, biển báo giao thông, bóng đèn hình tròn. Nào là cánh cửa, tivi, biển hiệu cửa hàng hình chữ nhật...Mặt trời thì vàng, cây thì xanh mà đất lại màu nâu...

Mỗi buổi sáng dẫn chàng đi tắm nắng là 2 mẹ con lại tỉ tê trò chuyện, con nhìn kìa, đằng xa là rặng núi đấy, bầu trời thì màu xanh, còn đám mây màu trắng và đàn chim đang bay trên trời thì màu đen (thường thì mẹ toàn độc thoại thi thoảng con ké vào "bird, bird" ^_^). Buổi tối khi đi ngủ, mẹ cũng chỉ cho con thấy cái máy lạnh màu trắng và cửa phòng ngủ màu xám hình chữ nhật nhưng cái quạt lại hình tròn. Những câu chuyện và cuộc hội thoại của 2 mẹ con không bao giờ dứt. Ngồi trên xe đi ngoài đường thì con rất chăm chú quan sát cảnh vật hai bên đường và liên tục bình luận một cách biểu cảm y như mẹ. Con nhận ra tất cả các màu, hình khối và những tên đồ vật mà hằng ngày mẹ kể con nghe, vẽ cho con xem. Con nói liên tục, nào là đèn đỏ dừng xe, đèn xanh chạy xe, đèn vàng chờ, nào là đọc chữ từ các bảng hiệu, và nhìn hình từ biển báo giao thông, nào là theo dõi mặt trăng mặt trời chơi trốn tìm, thoắt thấy, thoắt không...cho đến khi về đến nhà hay ngủ gục thì thôi.

Việc học màu sắc, hình khối thì đơn giản hơn học chữ nhiều. Mẹ chỉ việc dùng một bộ màu sáp và quyển sổ cũ của bố. Ban đầu thì mẹ vẽ và thuyết minh cho con các hình, sau đó mẹ vẽ mặt trời tròn màu vàng, ngôi nhà từ hình tam giác và hình vuông...mẹ cứ vẽ, cứ thuyết minh, con cứ xem. Nhưng vài ngày sau là thấy con đã nhập hết dữ liệu cần nhập, ngoài dự định của mẹ, và bắt đầu yêu cầu mẹ vẽ những hình/màu mình thích, có đến chục trang là xe hơi xanh và ngôi sao màu vàng, rồi nào là gấu, chó, vịt, tàu, máy bay, còn kêu mẹ vẽ Thomas the train nữa. Quá trình dạy và học của 2 mẹ con mình diễn ra tự nhiên, không hề mang tính sách vở, thoải mái, vui là chính. Hồi mới học thì hình tam giác con đọc là trigogo, recgogo là hình chữ nhật, vậy mà mới đây tự sửa thành từ đúng, rất rõ ràng và chuẩn xác mà mẹ không nhận ra con sửa hồi nào nữa. Dạo này vốn từ tăng nên đã biết tự ghép danh từ với hai tính từ như cái bàn trắng to, cái bàn đen bé.

Mẹ chưa bao giờ tập trung vào lỗi sai để bắt con sửa. Mẹ cứ làm đúng, đọc đúng, con tự sửa lúc nào mẹ cũng không hay. Có lẽ, mấu chốt là việc học phải thoải mái, không áp lực, không giáo điều. Óc quan sát của trẻ tầm tuổi con là rất đáng nể, muốn dạy gì cho con thì cứ truyền đạt, ngắn gọn, súc tích, tập trung vào điều mình muốn dạy, lặp đi lặp lại một cách kiên nhẫn, con sẽ tự động tiếp thu theo thời gian. Mình ngẫm nghĩ thì cho rằng, phải chăng lứa tuổi này chưa nói sõi, chưa biết nhiều, mới bắt đầu khám phá thế giới xung quanh nên rất nhạy cảm cả về tình cảm lẫn tư duy và tiếp thu thông tin một cách tối ưu nhất. Chúng ta như máy tính đã đầy dữ liệu, nhiệt huyết tuổi trẻ đã vơi đi nhiều không thể so sánh với trí nhớ tuyệt vời và sự đam mê khám phá của mấy ẻm được.

Tụi nhỏ tầm tuổi này thật sự là những trang giấy trắng. Tùy nhận thức của bố mẹ, hãy giúp con viết lên những nội dung mà mình nhận thấy là có ích và cần thiết. Mục đích mình chia sẻ những thông tin này là để cho những bạn cùng suy nghĩ tham khảo. Rằng việc học sớm không phải để chuẩn bị cho việc đến trường sau này mà để con dùng công cụ này khám phá thế giới xung quanh dễ dàng hơn, khuyến khích khả năng giao tiếp, tương tác của con. Không đặt nặng kết quả trước mắt con phải biết những gì, so sánh con với trẻ đồng tuổi là một sự khập khiễng. Hãy bỏ thời gian và công sức tìm hiểu con mình, đồng thời cũng tìm hiểu bản thân mình nữa, để dung hòa cùng nhau. Giới thiệu thế giới xung quanh cho con, giao tiếp với con theo mình chẳng bao giờ là thừa cả mà còn xây dựng nên tình cảm gia đình khăng khít. Mẹ muốn hướng con đến một cách học thiên về tự quan sát, tìm tòi, khám phá chứ không phải một con mọt sách. Kiến thức là để khám phá thế giới, chứ chẳng phải để chạy đua theo thành tích, bảng điểm. Bố mẹ chỉ đóng vai trò hướng dẫn chứ không phải dạy. Con là người khám phá, chứ không phải học.Kiến thức học xong phải được dùng để tương tác chứ không phải để thi thố.

Với nhà mình, việc học là một hành trình thú vị của một cậu bé nhỏ, và bố mẹ là người bạn đồng hành.

Chặng một tạm dừng ở đây nhé. Mình sẽ chia sẻ tiếp sau một thời gian nữa. Viết ra thì nhanh lắm, nhưng đây là cả một quá trình bao gồm rất nhiều thất bại và bài học quý giá, cả nước mắt hối hận của mẹ vì chưa hiểu con, cả nước mắt hạnh phúc của mẹ khi đã nhận ra cái hai mẹ con cần...

Các bước trong bài học lý thuyết vỡ lòng của con...

Đọc thì dài, nhưng thực tế thì rất đơn giản, có 10 phút mỗi tối thôi.

Buổi tối trước khi đi ngủ là con được mẹ cho đọc sách. Trước khi đọc sách mẹ lấy quyển sách ABC ra, dạy con học – mẹ giải thích cho con hiểu rằng, đọc quyển này xong trước rồi sẽ được đọc truyện “Ba chú heo con”. Việc học của con được chia làm 4 giai đoạn.

Giai đoạn một (3 ngày):
Phần dạo đầu: Mẹ sẽ đọc một lượt bảng chữ cái, 5 chữ một trang, tổng cộng 5 trang, đọc khá nhanh. Xong bảng chữ là bảng số 1-10. Cả hai được đọc trong vòng dưới 1 phút.
Phần chính: Hát bài ‘Sing a song of sixpence” ở cuối quyền sách, chàng mong chờ nhất phần này, cụ thể là đọan cô hầu gái bị con quạ mổ vào mũi và được mẹ bẹo mũi minh họa, do đó, kiên nhẫn (một cách rất hạn chế) để nghe phần dạo đầu ABC và số. Nói chung, hát chiếm 95 phần trăm thời lượng chương trình. Giai đoạn này không mong đợi gì nhiều ở con, miễn là bạn ấy nghe và nhìn là được.

Giai đọan hai (4 ngày):
Phần dạo đầu: Giữa hai từ / hai số nghỉ một nhịp để con lặp lại (giải thích với con, bảo con lặp lại theo mẹ). Xong chữ và số là tầm 2 phút.
Phần chính tiếp tục hát. Giai đoạn này chú ý lướt qua những chữ/sô con thấy khó, không bắt con đọc lại, tránh việc nản chí, hôm sau sẽ tập đọc lại.

Giai đọan ba (1 tuần):
Phần dạo đầu: Mẹ đọc một trang 5 từ một lượt rồi nghỉ, chỉ tay cho con đọc lại một lượt 5 từ ấy. Tương tự như số. (Con quên chữ/số nào mẹ nhắc luôn cho con nhắc lại theo rồi lướt sang trang kế tiếp một cách nhanh chóng, đừng để lâu, sự kiên nhẫn của con rất có giới hạn).
Phần chính tiếp tục hát. Giai đoạn này chú ý lướt qua những chữ/sô con thấy khó, không bắt con đọc lại, tránh việc nản chí.

Giai đọan bốn (2 tuần):
Phần dạo đầu: Mẹ không đọc mà chỉ vào chữ/số cho con đọc từng trang một (Con quên chữ/số nào mẹ nhắc luôn cho con nhắc lại theo rồi lướt sang trang kế tiếp một cách nhanh chóng, đừng để lâu, sự kiên nhẫn của con rất rất có giới hạn)
Phần chính tiếp tục hát. Giai đoạn này chú ý lướt qua những chữ/sô con thấy khó, không bắt con đọc lại, tránh việc nản chí.

1 tháng là đủ để con nắm vững lý thuyết. Con mình học từ 17 tháng tuổi (mới biết nói vài từ, còn chưa kêu mẹ nữa, giai đoạn một đọc cho con nghe chữ cái thì không cần mong đợi con hiểu, kệ nó, miễn con nhìn và nghe thôi, cho nên mới nói mình dạy chơi mà nó học thiệt, cứ tưởng nó không học cơ, thấy mặt mũi rất bơ bơ), 18 tháng là rành phần lý thuyết. Sau khi con học xong lý thuyết thì mình tâm sự với chồng "em đánh giá con thấp quá, ban đầu thấy nó lơ lơ khi em đọc nên em không nghĩ là nó tiếp thu nhanh vậy, khi con đọc sai những chữ khó như rectangle, triangle, W...em cũng không nghĩ là con tự sửa sai nhanh đến thế. Trí thông minh của tụi nhỏ tầm này đáng nể thật".

Bài viết kế tiếp mình sẽ chia sẻ về việc thực hành - phần cực kì quan trọng, bên cạnh đó mình sẽ chia sẻ ích lợi của việc học sớm như thế nào.

Sơ lược đặc tả bạn con.

Để có phương pháp dạy tốt, cần hiểu kĩ về đối tượng học. Đặc tính của chàng có thể tóm gọn như sau:

Trí nhớ rất tốt (như máy scan): Mình cho đọc 5 chữ cái/một lượt, 10 số/lượt, 8 màu/lượt, 9 hình/lượt để con scan, nó sẽ dễ dàng phân biệt hình dạng khác nhau của các chữ/số/màu/hình, tiếp thu theo phương pháp so sánh sẽ nhanh hơn là đơn lẻ. (Khi người lớn chúng mình học tiếng anh thì cũng vậy. Ví dụ như On/In/Under the table chẳng hạn.)

Độ tập trung cực kém: Dùng phương pháp dụ dỗ để con tập trung vào bài học. Như cách mình làm là để bên cạnh 4-5 quyển sách rất hấp dẫn, bảo con đọc xong mẹ cho mấy quyển kia. Dạy phần nào nên tập trung vào phần đó, không kèm hình, số, chữ chung, không kèm hình minh họa kiểu A for Apple, làm bé rất mất tập trung vào cái cần học.

Tính kiên nhẫn cực kém: Tốc độ học phải nhanh, cái nào chưa thông, lướt qua chữ/số kế tiếp, con sẽ dần sửa trong lần sau và không cảm thấy nản. Nhanh nhanh chong chóng còn hát và bẹo mũi nữa chứ . Con mình ngắc ngứ ở chữ Q, W, mỗi lần học sau là lại tiến bộ và đã thông qua (ban đầu mình không nghĩ là con sẽ tự sửa đâu, nhưng vài lần là thấy tự sửa rồi, mẹ cứ việc đọc đúng, sửa là việc của con), nhưng M và N thì đều đọc là N, chưa sửa được.

Độ nhí nhắng cực cao: Cái này khỏi phải bàn, thế nên bố mẹ mà có dạy con thì phải nhí nhắng như con, giọng điệu âm vực phải rất ồn ào, vui nhộn. Kết thúc một trang thì yeah ầm ĩ, phấn khích lên để động viên con.

Chuyện ngày xưa của mẹ....

Hồi bé, nhà mình có nhiều thứ, thiếu mỗi điều kiện. Mỗi dịp hè là lại ngậm ngùi xem chúng bạn đi học tiếng anh, đàn, vẽ, võ...Rất thích đi trung tâm để học thêm tiếng anh nhưng đành chịu. Việc học tiếng anh ở trường, xem nào...9 năm thì phải (nếu tính từ lớp 5 lên đến đại học năm 2). Giao tiếp thì kiểu như ăn cơm bị nghẹn, nói mãi không ra câu, nghĩ bằng tiếng việt – dịch ra tiếng anh – nói (xem trước ngó sau sợ sai ngữ pháp, và dùng toàn những câu, từ dài dòng phức tạp). Viết thì cũng chỉ rập khuôn vài câu là hết ý. Đa số bạn bè mình cũng thế, có đứa học trung tâm hẳn bằng C mà tình trạng y hệt mình, có chăng thêm dược mấy cấu trúc ngữ pháp phức tạp khác mà họa hoằn lắm mới dùng.

Học xong năm 2 đại học, có nguồn tài trợ học phí du học nên mình rất can đảm đi luyện thi IELTS, chương trình hai tháng. Giáo viên người Úc, nói tiếng anh từ đầu buổi đến cuối buổi. Rất lo rằng mình như vịt nghe sấm, nhưng sự thật lại khác. Thầy nói rõ ràng, dễ hiểu, sinh động, cuốn hút. Thầy chỉ ra rằng nên tập trung vào 4 thì cơ bản (mấy thì râu ria thích thì tìm hiểu sau), từ vựng thì học bằng phương pháp đoán qua ngữ cảnh (thay vì học như kiểu bảng cửu chương) – muốn hiểu sâu từ thì dùng từ điển Anh- Anh mới rõ nghĩa. Trong hai tháng đó thì đều đặn tuần/lần đi tham gia clb anh văn nhà Văn Hóa Thanh Niên, chỉ là một nhóm tầm 20-30 người, có mấy cái ghế nhựa ở đó, tự tìm chỗ ngồi, tự bắt chuyện bằng tiếng anh. Hai tháng luyện thi, 8 lần thực hành mà chất lượng hơn 9 năm học. Đi thi lần đầu tiên IELTS được 6.0 (bài thi viết, đề tài là elevator mà mình hồi xưa không biết từ này, lạc đề sang hẳn máy bay, thế mà cũng được 5.0 về cách viết). Buồn một cái, nguồn vốn không thực hiện hóa được, không có số xuất ngoại nên việc du học đành từ bỏ.

Nói giông dài như thế chỉ để chứng minh cho cái phương pháp học nó quan trọng thế nào.

Việc rèn bỏ bỉm cho con.

Quá trình rèn việc bỏ bỉm của chàng được bắt đầu từ khi chàng 23 tháng 2 tuần, đã biết gọi mẹ "pi pi" khi muốn đi tè.

Những lần đầu tiên thì mẹ cứ miệt mài lau mấy bãi tè ra sàn của con. Con thì hết sạch quần để mặc, thả rông luôn. Chàng mỗi khi tè là 2 chân cứ túm lại, đến khổ sở, khi chịu hết nổi thì tự bạn nước phun ra chứ chàng hoàn toàn không chủ ý.

Quán triệt tư tưởng không la mắng, áp đặt con. Mỗi khi con tè ra sàn mẹ lại giải thích: con tè ở trong toilet cơ, khi muốn tè, gọi mẹ nhé. Lũ trẻ hay lắm, mình cứ nói ngắn gọn với keywords, chúng sẽ đặt câu nói trong tình huống và hiểu nôm na ý mình cần truyền đạt. Ngoài ra, mẹ sẽ canh thời điểm con tè để dẫn con vào toilet. Nếu từ lần tè trước con không uống thêm nước thì 1 tiếng - tiếng rưỡi mới có nhu cầu. Còn nếu uống một cốc nước thì 10-15 phút sau là muốn tè, và 10-15 phút sau sẽ muốn tè thêm bãi nữa. Mẹ cứ việc canh rồi hỏi con: muốn tè chưa con? muốn tè gọi mẹ nhé. Hỏi thế cũng trả lời được 7/10, 3 lần còn lại là trả lời "không" mà tí là tè luôn. Và mẹ phát hiện ra rằng mỗi lần buồn tè là chàng hay lấy tay bụm em nhỏ. Mẹ cũng phát hiện ra một chiêu mới, bảo con dẫn em xe hơi, em xe tải đi tè (chàng mê xe lắm, lúc nào cũng khư khư cầm xe thôi), chiêu này hay, chàng rất phấn khời mà vô toilet. Trẻ con là dễ dụ lắm, nên có rất nhiều cách đơn giản để bạn ấy hợp tác trong việc ăn uống, ngủ nghỉ...Tìm hiểu con kĩ để nói theo ngôn ngữ của bạn ấy, mọi việc sẽ đơn giản hơn rất nhiều.

Phải đến cả tuần thì hai mẹ con đã thành công. Chàng đã điều khiển được bãi tè và luôn gọi mẹ khi muốn tè. Cũng nhiêu khê phết

Bài học vỡ lòng về thiên nhiên và sự sống.

Vườn cây của em...

Khu vườn này ở ngoài ban công, rất nhỏ, đơn giản, mà chàng thích lắm.

Sáng ra tưới cây, chiều ra thăm vườn. Thích ngắm mấy mầm rau bé nhỏ, thích sờ mân mê vào lá. Được học về cây, về đất, được hiểu cây mọc từ đất, được học về sự chăm sóc, yêu thương...

Để dạy con, không cầu kỳ, không tốn kém (thời gian và tiền bạc), chỉ cần những trái tim biết yêu thương.

Người ta nói cũ người mới ta. Đối với người lớn, càng ngày cuộc sống quanh ta càng trở nên quen thuộc, cũ kĩ. Nhưng đối với trẻ con thì khác, đặc biệt là lứa tuổi 1- 3. Con kiến bò dưới đất cũng khiến em tò mò, con ruồi bay lòng vòng cũng khiến em thích thú, mặt trời lấp ló sau rặng cây cũng khiến em hưng phấn...Tất cả những thứ cũ kĩ, đơn điệu với người lớn lại là những thứ đáng để khám phá của các em ấy.

Mỗi ngày với các em là mỗi chuyến thám hiểm thú vị. Chỉ với sự kiên nhẫn, nhiệt tình, hãy hướng dẫn con khám phá ngôi nhà thân quen và những công việc hằng ngày bố mẹ làm. Có thể truyền cho con cảm hứng từ những thứ đơn giản cũng chính là gây dựng được nền tảng của hạnh phúc trong con, giúp bé sau này trở thành người luôn lạc quan yêu đời và dễ hài lòng với những gì mình có.

Bên cạnh đó, nói ngôn ngữ trẻ thơ, nghĩ cách nghĩ của trẻ thơ, được trở về với tuổi thơ lần nữa cũng là điều tuyệt vời cho những người làm cha làm mẹ như chúng ta nhỉ?

Hãy cho con cái con cần không phải cái mình nghĩ con cần.

Cá nhân mình nghĩ trẻ con nói chung đều rất thông minh so với người lớn. Hoàn toàn sai lâm khi cho rằng trẻ con chẳng biết gì, khả năng của chúng giỏi hơn chúng ta tưởng.
Tư duy rất tốt, óc quan sát tuyệt vời, trí nhớ dai, bắt chước giỏi. Nhưng những khả năng này chỉ nằm ở dạng tiềm năng thậm chí biến thành tự kỉ nếu chúng không được sự hỗ trợ từ bố mẹ, đặc biệt là sự hỗ trợ về mặt tình cảm. Tin tưởng con, khuyến khích con, động viên con, đồng hành cùng con, đó là tất cả những gì con cần.
Tất cả những gì bố mẹ đang làm là giành cho tương lai con sau này - câu này nghe quen nhỉ. Cho nên đi làm về bố mẹ mệt lắm, con cứ ăn, ngủ, chơi cho ngoan, đừng làm phiền bố mẹ. Đấy, bố mua toàn đồ chơi xịn nhớ, đây ipad nữa này, chơi đi để bố còn làm nốt vài việc cơ quan, và lướt nét tí, và đi nhậu tí - cả tuần làm việc mệt mỏi rồi. Mẹ bận bù đầu, ngoài việc cơ quan, còn việc nhà, đấy, mẹ nấu cơm ngon cho con ăn nhé, ăn xong tự chơi đi, rồi còn đi ngủ, mẹ chưa tắm rửa gì cả, mệt lắm, con tự chơi ngoan đi, bao nhiêu là đồ chơi thế kia lại đây níu áo mẹ làm gì. Hay vợ chồng mình đẻ đứa nữa cho tụi nó có anh có em chơi với nhau đi, thấy con lầm lũi chơi một mình tội nghiệp...
Ấy thế mà chỉ cần giành 10 phut mỗi ngày tập trung hoàn toàn tâm ý chơi với con thôi bố mẹ ạ. Có thể đó là thời gian đọc sách mỗi tối trước khi đi ngủ. Có thể là chạy rượt bắt trốn tìm khắp nhà, hay cũng có thể là gấp cho con cái thuyền giấy rồi xem nó bơi trong chậu nước. Ngoài ra, cho con tham gia bên cạnh các hoạt động bận bịu của mỉnh. Ví dụ nhé. Mẹ nấu cơm trong bếp vẫn có thể bảo con đứng bên ngoài xem mẹ nấu, bật nhạc lên, nhún nhảy cùng con - tập thể dục luôn một công đôi việc, hoặc cho nó xem mẹ rửa rau, cho con xem quả cà, con cá, xem mẹ nấu cơm thế nào. Bố bận việc làm thêm ở nhà thật hay lướt tí net thì vươn cái chân dài ra làm đường hầm cho bạn con đẩy xe qua lại dưới chân mình, cứ bày trò hướng dẫn là nó say mê ngay, cũng một công đôi việc, hoặc hướng dẫn con đấm lưng cho bố (nhớ động viên thường xuyên - chồng tớ rất giỏi món này smile emoticon ). Để viết vài dòng thế này thì bạn con được phát cho cái hộp đậu đỏ và vài cái cốc nhựa nhỏ, 1 cái muỗng để chơi trò chơi với đậu, rèn kĩ năng kiên nhẫn và sự khéo léo của ngón tay. Bạn ấy chơi ngay bên cạnh, thấy đậu đổ ra là mẹ bảo phải nhặt hết lại mới cho chơi tiếp, đang bò vào bàn nhặt đấy ạ, đổ lần thứ hai rồi đây. Chơi thứ này phải đảm bảo con hiểu mà khôg nhét đậu vào miệng nhé, mình cũng quan sát khá lâu mới dám cho chơi tự do đấy. Vui nhưng phải an toàn.
Hãy cho con cái con cần không phải cái mình nghĩ con cần. Vết thương ngoài da có thể thấy và chữa chứ vết thương lòng không thấy được và không thể hàn gắn được. Xây cho con cái nền móng tình cảm vững chắc, nhân cách vững vàng, với sự tự tin và trái tim biết yêu thương để sau này nó có thể đứng lên khi vấp ngã, mỉm cười trước khó khăn. Đừng hướng nó trở thành người ích kỉ, tham vọng, hay đổ lỗi, hay ngụy biện. Bố mẹ không chủ đích dạy, mà con nó vô tình học đây, nó học theo những cư xử của chúng ta với nhau, với nó, với những người xung quanh. Muốn ăn quả nào thì phải trồng cây ấy thôi. Không quan trọng hóa điều này mà chỉ tập trung vào xây dựng ngôi nhà to đẹp của tương lai thì sự bền vững là khó xảy ra, nhà to mà dễ sập.
Hành trình làm bố mẹ còn dài. Thỉnh thoảng cho mình những khoảng lặng để nghiền ngẫm, để thấy sai, để sửa, để khắc phục. Không có bố mẹ hoàn hảo, ai cũng mắc phải sai lầm, không lớn thì nhỏ, nhưng không phải ai cũng có dũng cảm nhìn nhận sai lầm của mình để sửa chữa.
Con sẽ rất tự hào về người bố, người mẹ dũng cảm của nó.